Palliativ Yardım

Palliativ yardım insan ləyaqətinə hörmət prinsipi üzərində qurulmuşdur. Hər bir pasiyent hüquqlarını bilməli və bu hüquqlar qorunmalıdır. Pasiyentin ağrısız yaşamaq, tibbi məlumat almaq və müalicə ilə bağlı qərarlarda iştirak etmək hüququ vardır.

Pasiyent istənilən tibbi müdaxiləyə razılıq vermək və ya imtina etmək hüququna malikdir. Bu qərarlar pasiyentin iradəsinə hörmətlə yanaşılaraq qəbul edilməlidir. Tibbi məlumatların məxfiliyi qorunmalı, pasiyentin şəxsi həyatı və dəyərləri nəzərə alınmalıdır.

Hüquqların qorunması yalnız hüquqi məsələ deyil, həm də etik və humanist yanaşmanın göstəricisidir.

Palliativ yardım alan hər bir pasiyent, diaqnozundan və sosial statusundan asılı olmayaraq, bərabər hüquqlara malikdir. Bu hüquqlar beynəlxalq insan hüquqları sənədlərində, tibbi etika prinsiplərində və milli qanunvericilikdə öz əksini tapır.

Pasiyentin əsas hüquqlarına aşağıdakılar daxildir:

• Ləyaqət və hörmət hüququ
  Pasiyentə insan kimi yanaşılmalı, onun şəxsiyyəti, dəyərləri, dini və mədəni inancları nəzərə alınmalıdır. Heç bir halda ayrı-seçkiliyə, alçaldıcı və qeyri-insani rəftara yol verilməməlidir. 
• Ağrısız və rahat yaşamaq hüququ
  Pasiyentin ağrı və digər ağır simptomlardan qorunması palliativ yardımın əsas məqsədlərindəndir. Ağrı nəzarətinə çıxış hüquq kimi qəbul edilir. 
• Məlumat almaq hüququ
  Pasiyent öz sağlamlıq vəziyyəti, diaqnozu, proqnozu, müalicə və qulluq variantları barədə aydın, dürüst və başa düşülən məlumat almaq hüququna malikdir. 
• Məlumatlı razılıq hüququ
  Hər bir tibbi müdaxilə pasiyentin məlumatlı razılığı əsasında aparılmalıdır. Pasiyent müdaxilənin mahiyyətini, faydasını və risklərini anladıqdan sonra qərar verməlidir. 
• Müalicədən imtina hüququ
  Pasiyent istənilən tibbi müdaxilədən, o cümlədən həyat uzadıcı müalicədən imtina edə bilər. Bu qərar hörmətlə qarşılanmalı və sənədləşdirilməlidir. 
• Məxfilik və şəxsi həyatın qorunması hüququ
  Pasiyentin tibbi məlumatları gizli saxlanmalı, yalnız onun razılığı ilə üçüncü şəxslərə açıqlanmalıdır.

Tibb işçiləri və ailənin rolu

Pasiyentin hüquqlarının qorunması yalnız hüquqi mexanizmlərlə deyil, gündəlik praktikada tibb işçilərinin və ailə üzvlərinin yanaşması ilə reallaşır. Tibb personalı etik prinsiplərə riayət etməli, ailə üzvləri isə pasiyentin iradəsinə hörmət göstərməlidirlər.

Ən uğurlu palliativ yardım modeli pasiyent, ailə və tibb komandası arasında qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq əsasında qurulur.

Pasiyentin hüquqları, etik məsələlər və qanunvericilik palliativ yardımın ayrılmaz tərkib hissəsidir. Bu prinsiplərin qorunması pasiyentin həyat keyfiyyətini artırır, tibbi xidmətin humanist və ədalətli olmasını təmin edir. Palliativ yardım yalnız xəstəliyə deyil, insana yönəlmiş bir yanaşmadır və bu yanaşmanın mərkəzində pasiyentin hüquqları dayanır.